Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) chỉ hiệu quả khi có đủ áp suất nước. Áp suất thấp khiến nước phun không đủ xa, không dập được lửa. Áp suất quá cao làm vỡ ống, hỏng đầu phun. Đo và giám sát áp suất chính xác là yếu tố sống còn của hệ thống PCCC. Theo quy định PCCC Việt Nam (TCVN 2622) và quốc tế (NFPA), áp suất phải được kiểm tra định kỳ và duy trì trong ngưỡng an toàn. Thiếu sót trong đo áp suất có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khi hỏa hoạn xảy ra.
1. Các điểm đo áp suất trong hệ thống PCCC
Áp suất bơm chữa cháy
Áp suất đầu đẩy bơm: Cần đạt áp suất thiết kế (thường 7-12 bar). Đo bằng đồng hồ analog hoặc digital. Kiểm tra khi chạy thử hàng tháng. Đảm bảo bơm dự phòng cũng đạt áp suất.
Áp suất đầu hút bơm: Không được âm quá -0.3 bar. Áp âm quá mức gây cavitation hỏng bơm. Đo để phát hiện tắc lưới lọc, mực nước thấp.
Áp suất đường ống chính
Sau bơm trước van một chiều: Áp suất cao nhất hệ thống. Theo dõi liên tục bằng đồng hồ và cảm biến. Cảnh báo nếu áp suất giảm đột ngột.
Trước van báo động: Áp suất tĩnh khi không xả nước. Đảm bảo đủ áp để kích hoạt van báo động. Thường 5-10 bar tùy thiết kế.
Áp suất đầu vòi cứu hỏa
Điểm xa nhất/cao nhất: Áp suất thấp nhất hệ thống. Phải đạt tối thiểu 2.5-3.5 bar theo TCVN. Đo khi chạy thử toàn hệ thống. Không đủ áp suất thì phải điều chỉnh bơm hoặc bổ sung bơm tăng áp.
Áp suất hệ thống sprinkler
Đầu đường ống sprinkler: Trước van điều khiển. Duy trì 7-10 bar khi không có cháy. Giảm khi đầu phun vỡ, cần đủ để kích hoạt hệ thống.
Cuối đường ống: Áp suất phải đủ để đầu phun làm việc hiệu quả (tối thiểu 1 bar).
2. Thiết bị đo áp suất PCCC
Đồng hồ đo áp suất cơ học
Loại Bourdon: Phổ biến nhất, rẻ, đơn giản. Dải đo 0-16 bar hoặc 0-25 bar cho PCCC. Đường kính mặt: 100mm hoặc 150mm để dễ đọc. Độ chính xác: Class 1.6 hoặc Class 1.0.
Vị trí lắp: Thẳng đứng, dễ quan sát. Gắn trên bơm, đường ống chính, tủ đo. Có van cách ly để tháo kiểm tra.
Cảm biến áp suất điện tử
Loại 4-20mA: Truyền tín hiệu về hệ thống BMS, SCADA. Dải đo 0-16 bar hoặc 0-25 bar. Độ chính xác cao: ±0.5%. Có màn hình hiển thị cục bộ.
Ưu điểm: Giám sát từ xa 24/7. Cảnh báo tự động khi áp suất bất thường. Lưu trữ dữ liệu lịch sử. Kết nối hệ thống báo cháy.
Đồng hồ thử áp lực (Test gauge)
Dùng khi kiểm tra, nghiệm thu. Độ chính xác cao: Class 0.6 hoặc Class 0.4. Di động, mang theo dễ dàng. Có van xả để kết nối an toàn.
3. Yêu cầu áp suất theo tiêu chuẩn
TCVN 2622 – Tiêu chuẩn Việt Nam
Vòi chữa cháy (hydrant): Tối thiểu 2.5 bar tại đầu vòi xa nhất. Tốt nhất 3.5-5 bar để phun xa hiệu quả. Áp suất tối đa 8 bar để tránh bắn tóe nguy hiểm.
Sprinkler tự động: Áp suất tĩnh 7-12 bar. Áp suất động khi phun tối thiểu 1 bar tại đầu phun. Thường thiết kế 3-5 bar để đảm bảo.
NFPA (Mỹ) – Tham khảo quốc tế
NFPA 13 (Sprinkler): 7 psi (0.5 bar) tối thiểu ở đầu phun xa nhất. Thường thiết kế 15-30 psi (1-2 bar).
NFPA 14 (Standpipe): 100 psi (7 bar) tối đa tại đầu vòi. 65 psi (4.5 bar) tối thiểu.
EN (Châu Âu)
BS EN 12845: Áp suất thiết kế tùy mức độ nguy hiểm. Nhẹ (LH): 5 bar. Thường (OH): 5-12 bar. Nặng (HH): 12 bar trở lên.
4. Kiểm tra và thử áp suất
Kiểm tra hàng tháng
Chạy bơm chữa cháy 10-30 phút. Đo áp suất đầu đẩy, ghi nhận. So sánh với áp suất thiết kế. Kiểm tra đồng hồ có hoạt động không. Ghi vào sổ nhật ký PCCC.
Kiểm tra hàng quý
Thử áp suất tại điểm xa nhất. Mở van thử ở tầng cao nhất/xa nhất. Đo áp suất bằng đồng hồ thử. Lưu lượng phải đủ theo thiết kế. Kiểm tra van báo động có kích hoạt không.
Kiểm tra hàng năm
Thử toàn hệ thống: Mở nhiều vòi cùng lúc (theo kịch bản thiết kế). Đo áp suất, lưu lượng tại các điểm. Kiểm tra bơm dự phòng tự khởi động. Kiểm tra hệ thống báo động. Lập báo cáo đầy đủ.
Nghiệm thu và kiểm định
Khi mới lắp đặt: Thử áp tĩnh 150% áp suất thiết kế trong 2 giờ. Thử áp động: Chạy bơm, đo áp suất, lưu lượng. Xác nhận đạt yêu cầu thiết kế.
Kiểm định định kỳ: Theo quy định Cảnh sát PCCC. Thường 1 năm một lần cho công trình quan trọng. 2-3 năm cho công trình thông thường.
5. Xử lý áp suất bất thường
Áp suất thấp
Nguyên nhân: Bơm yếu hoặc hỏng. Van đóng không đúng. Rò rỉ đường ống. Mực nước bể thấp. Lưới lọc tắc.
Xử lý: Kiểm tra bơm: nguồn điện, van hút, van đẩy. Kiểm tra toàn bộ van trên hệ thống. Tìm và sửa rò rỉ. Bổ sung nước vào bể. Vệ sinh lưới lọc.
Áp suất cao
Nguyên nhân: Cài đặt bơm sai. Van điều áp hỏng. Đường ống bị tắc một phần.
Xử lý: Điều chỉnh tốc độ bơm (nếu có biến tần). Kiểm tra và sửa van điều áp. Kiểm tra thông thoáng đường ống.
Áp suất dao động
Nguyên nhân: Bình tích áp khí cạn. Rò rỉ nhỏ khiến bơm khởi động liên tục. Van một chiều hỏng.
Xử lý: Nạp khí lại bình tích áp (thường 2-3 bar). Tìm và sửa rò rỉ. Thay van một chiều.
6. Hiệu chuẩn đồng hồ áp suất
Tần suất hiệu chuẩn
Đồng hồ hiển thị chính: 6-12 tháng. Đồng hồ cảm biến quan trọng: 6 tháng. Đồng hồ thử nghiệm: 1 năm. Sau sửa chữa hoặc nghi ngờ sai: Ngay lập tức.
Phương pháp hiệu chuẩn
So sánh với đồng hồ chuẩn có chứng chỉ. Dùng bơm thủy lực tạo áp suất. Kiểm tra 5-7 điểm trên thang đo. Sai số cho phép: ±2% thang đo (Class 1.0). Điều chỉnh hoặc thay mới nếu vượt sai số.
7. Lắp đặt đồng hồ áp suất đúng cách
Vị trí lắp
Trên đường ống nằm ngang: Lắp vuông góc hướng lên. Trên đường ống thẳng đứng: Lắp vuông góc hướng ra. Tránh vị trí rung động mạnh. Dễ quan sát và tiếp cận.
Phụ kiện cần thiết
Van cách ly: Để tháo đồng hồ khi cần. Ống syphon (pigtail): Bảo vệ đồng hồ khỏi hơi nóng. Van xả: Xả áp trước khi tháo đồng hồ. Đầu nối chống rung: Nếu có rung động.
Kỹ thuật lắp
Đảm bảo kín khít bằng băng teflon hoặc đệm. Không siết quá chặt làm méo đồng hồ. Để đồng hồ thẳng, dễ đọc. Ghi nhãn rõ ràng: “ÁP SUẤT BƠM CHỮA CHÁY”.
8. Ghi chép và quản lý
Sổ nhật ký PCCC
Ghi kết quả đo áp suất mỗi lần kiểm tra. Ghi ngày giờ, người kiểm tra. Ghi bất thường và cách xử lý. Lưu trữ tối thiểu 3-5 năm.
Báo cáo định kỳ
Tổng hợp kết quả hàng tháng/quý/năm. Phân tích xu hướng áp suất. Đề xuất bảo trì, nâng cấp. Báo cáo cho ban quản lý và cơ quan PCCC.
Hệ thống giám sát tự động
Cảm biến gửi dữ liệu về BMS 24/7. Cảnh báo SMS/Email khi áp suất bất thường. Lưu trữ dữ liệu trên cloud. Báo cáo tự động hàng tháng.
Kết luận
Đo áp suất hệ thống PCCC là công việc quan trọng, không thể xem nhẹ. Áp suất đúng là yếu tố quyết định hiệu quả chữa cháy khi sự cố xảy ra.
Xem thêm sản phẩm TẠI ĐÂY
FACEBOOK:https://web.facebook.com/Công Ty Tnhh Đầu Tư Và Thiết Bị Công Nghiệp ADM
Mọi nhu cầu tư vần hay báo giá sản phẩm liên hệ qua:
Điện thoại:0965.595.039
GMAIL: Vattunhamay01@gmail.com